گوشه خسرو و شیرین ، با صدای استاد محمد اسماعیل قنبری

وقتی در ابوعطا از گوشه «خسرو و شیرین» صحبت می‌کنیم، در واقع وارد یکی از دراماتیک‌ترین و عاشقانه‌ترین نقاطِ این آواز شده‌ایم. بیایید این گوشه را در کالبدِ اختصاصیِ ابوعطا تحلیل کنیم.

۱. ماهیت و فضایِ خسرو و شیرین در ابوعطا

اگر درآمدِ ابوعطا «نجوا و تنهایی» است، خسرو و شیرین «گفتگو و اشتیاق» است. در اینجا موسیقی از «سکونِِ در خود» به سمت «جستجو برایِ دیگری» حرکت می‌کند.

• فضایِ شنیداری: این گوشه، بسیار «تغزلی» است. حسی از یک داستانِ عاشقانه که در آن هم «امید» هست و هم «ترس از فقدان».
• تمِ اصلی: برخلافِ درآمد که بر درجاتِ پایین تمرکز دارد، خسرو و شیرین کمی به سمتِ درجاتِ بالاتر (بالای شاهد) خیز برمی‌دارد، اما نه آنقدر که به «عظمتِ» راک برسد. اینجا صحبت از «نزدیکی» است، نه «رفتن به افق».

۲. ویژگی‌های فنی و ساختاری

• نقشِ کلیدیِ «کرُن»: روحِ ابوعطا در «درجه دوم» آن است که باید به صورت «کرُن» (یک ربع پرده پایین‌تر از نتِ شاهد) اجرا شود. در گوشه خسرو و شیرین، نوازنده دائماً با این «نتِ کرُن» بازی می‌کند. این نوسانِ بین نتِ شاهد و نتِ کرُن است که آن حسِ «حزن و اشتیاق» را به وجود می‌آورد.
• جملاتِ «پرسش و پاسخ»: برخلافِ گوشه‌هایی که جملاتِ طولانی دارند، در خسرو و شیرین ما شاهدِ جملاتِ کوتاهی هستیم که انگار یک‌دیگر را صدا می‌زنند. جمله‌ای که در اکتاوِ پایین گفته می‌شود و پاسخی که در اکتاوِ بالا (با کمی تغییر) داده می‌شود، نمادِ همان گفتگویِ خسرو و شیرین است.